محمد حسن خان اعتماد السلطنه
10
تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى )
افزوده تا فايدهء آن اتم شود . شرح حال مؤلف در اكثر كتب رجال زمان قاجار هست با اين وجود به معرفى وى در چند سطر مىپردازيم « 1 » : محمد حسن خان اعتماد السلطنه پسر چهارم حاج على خان مقدم مراغهاى - قاتل ميرزا تقى خان امير كبير - است كه در 21 شعبان 1259 در تهران متولد شده در 1267 يعنى در نه سالگى وارد رشتهء نظام مدرسهء دار الفنون گرديد . در 1274 جزء پيشكاران امير قاسم خان فرزند ناصر الدين شاه شد و در سال 1276 در سن 17 سالگى حاكم شوشتر گشت . در سال 1280 كه حسنعلى خان گروسى وزير مختار ايران در پاريس بود محمد حسن خان اعتماد السلطنه به سمت وابستهء نظامى در سفارت ايران منصوب شد و دو سال هم نايب دوم ( دبير ) سفارت بود . در سال 1284 پس از چهار سال اقامت در پاريس و تكميل تحصيلات به ايران آمد و به سمت پيشخدمتى و مترجمى حضور شاه تعيين شد . در سال 1288 به سمت رياست كل دار الطباعه و دار الترجمهء ممالك محروسهء ايران ( رياست ادارهء سانسور مطبوعات ) تعيين و ملقب به صنيع الدوله شد و روزنامهاى زير نظر وى به نام « روزنامهء ايران سلطانى » يا « ايران » تأسيس گرديد ؛ سپس در سال 1289 روزنامهء « مريخ » و بعد از آن « روزنامهء علمى » در 1293 بهطور ماهانه زير نظر او چاپ مىشده . در سفر اول ناصر الدين شاه به فرنگ همسفر شاه بود و پس از بازگشت به ايران به معاونت وزارت دادگسترى رسيد و چندى بعد در همين سال شغل مقدم السفرائى و مترجمى مخصوص شاه و تصدى ادارهء باغها و عمارات دولتى نيز به مسؤوليتهاى او افزوده گشت . در صفر 1299 جزء اعضاى مجلس شوراى دولتى قرار گرفت و در اول محرم سال 1300 روزنامهء مصورى به نام « شرف » تحت مديريت او ايجاد شد
--> ( 1 ) . تلخيص از شرح حال رجال ايران تأليف مهدى بامداد .